De term "luchtreiniger" klinkt breed, maar wat haalt zo'n apparaat nu precies uit de lucht? Het antwoord hangt af van het type filter, maar bij een goed HEPA-apparaat gaat het om een brede reeks deeltjes, van grof stof tot microscopisch kleine virusdeeltjes.
Fijnstof (PM2.5 en PM10)
Fijnstof bestaat uit minuscule deeltjes afkomstig van verkeer, industrie, koken en zelfs kaarsen. PM2.5 (deeltjes kleiner dan 2,5 micrometer) is klein genoeg om diep in de longen door te dringen. Een HEPA-filter is juist ontworpen om dit soort kleine deeltjes zeer effectief af te vangen.
Pollen en allergenen
Pollen van bomen, gras en kruiden zijn relatief groot (10 tot 100 micrometer) en worden daardoor makkelijk door een HEPA-filter tegengehouden. Hetzelfde geldt voor huisstofmijtresten en huidschilfers van huisdieren, veelvoorkomende oorzaken van binnenshuisallergieen.
Bacterien, virussen en schimmelsporen
Bacterien en veel virusdeeltjes zijn extreem klein, vaak kleiner dan 0,3 micrometer. Een HEPA13-filter wordt getest op precies dit lastigste deeltjesformaat (0,3 micron geldt als het moeilijkst af te vangen formaat) en houdt hiervan minimaal 99,95 procent tegen. Schimmelsporen, die groter zijn, worden nog effectiever afgevangen.
Geurtjes en vluchtige stoffen (VOC's)
Een HEPA-filter alleen vangt geen geurtjes af, daarvoor is een actief koolfilter nodig. Actieve kool bindt vluchtige organische stoffen (VOC's) zoals kookluchtjes, sigarettenrook en uitdampingen van verf of nieuw meubilair. Apparaten met een meerfasenfilter combineren daarom vaak een voorfilter, HEPA-filter en koolfilter in een.
Rook en verbrandingsdeeltjes
Rook, of het nu gaat om tabaksrook, een open haard of rook van (bos)branden verderop, bestaat uit een mengsel van fijne deeltjes en gassen. De deeltjesfractie wordt door een HEPA-filter afgevangen, terwijl een actief koolfilter een deel van de bijbehorende geur en gassen opneemt. Volledig reukloos wordt een ruimte hierdoor niet altijd, maar de deeltjesconcentratie neemt wel meetbaar af.
Microplastics
Een minder bekend, maar steeds vaker genoemd punt: microplastics zijn ook aangetroffen in binnenlucht, afkomstig van bijvoorbeeld synthetisch textiel en slijtage van kunststof voorwerpen. Een fijnmazig HEPA-filter vangt een deel van deze deeltjes eveneens af.
Deeltjesgrootte in perspectief
Om een idee te geven: een mensenhaar is gemiddeld ongeveer 50 tot 70 micrometer dik. Pollen en huisstofmijtresten zijn dus met het blote oog nog net niet, maar bijna, waarneembaar. Fijnstof (PM2.5) en virusdeeltjes zijn honderden keren kleiner en volledig onzichtbaar, wat verklaart waarom je vervuilde binnenlucht meestal niet ruikt of ziet, terwijl de deeltjes er wel degelijk zijn.
Wat een luchtreiniger niet doet
Belangrijk om te weten: een luchtreiniger voegt geen zuurstof toe, verlaagt geen CO2-niveau en ververst de lucht niet met buitenlucht. Voor dat laatste blijft ventilatie nodig. Een luchtreiniger filtert alleen de lucht die al in de ruimte aanwezig is.
Concreet: wat filtert de PA244?
De Dynter AirPure Plus PA244 werkt met een 4-fase filtratiesysteem en een HEPA13-filter dat volgens specificatie 99,97 procent van fijnstof, pollen, bacterien, virussen en microplastics uit de lucht filtert. Met een CADR van 260 m3/h en geschiktheid tot 55 m2 is hij ontworpen om dit continu te doen in een gemiddelde woon- of slaapkamer.
Ons advies is om bij de keuze van een luchtreiniger te controleren welke deeltjesgroottes expliciet worden genoemd (fijnstof, pollen, bacterien, virussen), in plaats van alleen te vertrouwen op de term "HEPA" zonder klasse-aanduiding. Bekijk de specificaties van de AirPure Plus PA244 voor een concreet voorbeeld.